ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
اطلاعات مقاله
ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب) شماره 126

سال : 19
شماره : 8
شماره پی در پی : 126

ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
سال 19، شماره 8، ، شماره پی در پی 126

بررسی سبک گفتار شخصیتهای زن بر اساس الگوی سرل در ساختار روایی فیلم شبی که ماه کامل شد اثر نرگس آبیار

صفحه (195 - 212)
شقایق مهرگان ، فروغ کاظمی (نویسنده مسئول)، بهرام مدرسی
تاریخ دریافت مقاله : خرداد 1405
تاریخ پذیرش قطعی مقاله : شهریور 1405

چکیده

زمینه وهدف: رسانه یکی از عوامل تأثیر‌گذار بر اقشار مختلف جامعه به شمار میرود که در انتقال فرهنگ و گفتمان‌ جنسیتی نقش بسزایی ایفا میکند. هدف از این پژوهش بررسی کنشهای گفتاری با تکیه برحضور برجسنه زنان است که نقش محوری در داستان فیلم با نام «شبی که ماه کامل شد»، اثر نویسنده و کارگردان معاصر«نرگس آببار» دارند و میتوانند زمینه ساز تغییر نگرش فرهنگی در جهت برابریهای جنسیتی گردند.

روش‌ها: این پژوهش به روش کیفی‌- کمی و گردآوری داده ها به صورت مطالعات کتابخانه ای با استناد به نظریه کنش گفتاری سرل، بصورت نظام‌مند انجام شده است.

یافته ها: یافته ها حاکی از آن است که قدرت زبانی کنشگران زن این فیلم، تابعی از بافت اجتماعی - فرهنگی جامعه را نشان میدهد. براین‌اساس، توزیع قدرت در گفتمان زنان در داستان فیلم به نوعی است که زنان از قدرت و پایداری کمتری در مقابل جامعه مردسالار برخوردارند، از زبان محتاطانه استفاده میکنند و گفتارشان فاقد تحکم و پرخاشگری است.

نتیجه گیری: مطابق نتایج به دست‌آمده، به کارگیری کنشهای ترغیبی در گفتار زنان مدرن از راهبردهای کارآمد در دستیابی به استقلال و آزادی بیان محسوب میشود، کاربردشان در این فیلم توسط کنشگران زن سنتی، به مانند ابزاری برای دفاع از حقوق فردی و تغییر در نظام‌ اجتماعی است؛ لذا در فیلم مذکور حتی کنشهای ترغیبی و اظهاری نیز به دلیل سلطه ساختارهای سنتی فاقد اثرگذاری مؤثر بر مخاطب هستند. چرا که در نهایت، این کنشها با گفتار خشونت‌آمیز مواجه میشوند و یا بی‌اثر میمانند.

کلمات کلیدی
کنشهای گفتاری , قدرت , جنسیت , فیلم شبی که ماه کامل شد , بافت موقعیت

فهرست منابع
  • آقاگل‌زاده، فردوس و صلحی مقدم، عباس. (1396). «جستاری در گونه های زبانی وکنشهای گفتاری برنامه های رادیویی"جوان ایرانی سلام "(رادیو جوان ) و"سلام ایران"(رادیو ایران )»، پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی، دوره 11، شماره 3، صص9 -31.
  • ابراهیمی، ژینو و مرادی، روناک. (1398). «بررسی قدرت و قاطعیت گفتار گویشوران کردزبان با توجه رویکرد تسلط لیکاف». فصلنامه علمی –پژوهشی زبان‌پژوهی، سال یازدهم، شماره 32.
  • امیری دیلمانی، امیررضا و یوسفیان کناری، محمدجعفر. (1398). «مطالعه ی سنت و مدرنیته در نمایشنامه های باستان‌گرایانه 1300 تا 1320(با رویکردجامعه شناسانه) ، فصلنامه علمی پژوهشی تئاتر، دوره 26، شماره 76، صص 33-50.
  • آهنگر، عباسعلی و دیگران.(1401). «بررسی تاثیر قدرت و جنسیت محاطب برگزینش راهبردهای ادب در کنش گفتاری تشویق کردن در زبان فارسی»، دو ماهنامه بین المللی جستارهای زبانی، دوره ی 13، شماره 2، پیاپی 68، صص 401-434.
  • پلوئی، معصومه و دیگران.(1398). «تفاوت‌های جنسیتی در کاربرد واژگان زبان مخفی جوانان»، فصلنامه زبان‌شناسی اجتماعی، دوره دوم (سری جدید)، شماره 4، پیاپی 8، صص 41-54.
  • تباشیر، جلال. (1401) «تاثیر جنسیت نویسنده در به کارگیری کنشهای گفتاری در ادبیات کودکان در زبان کردی»، فصلنامه پازند، سال 16، شماره 16، صص 41-63.
  • جعفری، زهرا. (1398). بررسی ملودرام خانوادگی با تأکید بر شخصیت‌پردازی زن در آثار بلند آیدا پناهنده، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده ادبیات وعلوم انسانی ،دانشگاه شهید بهشتی، صص 1-148.
  • جلالی، مریم و صادقی، معصومه. (1395).«کنش‌های گفتاری و ارتباط آن با جنسیت و طبقه اجتماعی در گرشاسب‌نامه»، دو فصلنامه جامعه شناسی تاریخی، دوره 8، شماره 1، صص 88-105.
  • داوری اردکانی، نگار و عیار، عطیه. (1387). «کنکاشی در پژوهش‌های جنسیت»، فصلنامه مطالعات راهبردی زنان، سال یازدهم، شماره 42، صص162-181.
  • صفوی، کوروش. (1397). درآمدی بر معنی‌شناسی،تهران: انتشارات سوره مهر.
  • عسگری فورگ، سارا و فاروقی هندوالان، جلیل الله. (1399). بررسی رابطه سن و جنسیت با شیوه بیان کنشهای گفتار شکایت در زبان فارسی، مجله زبان‌شناسی و گویش‌های خراسان، سال دوازدهم، شماره 4، شماره پیاپی 23.
  • فضائلی، سیده مریم و نگارش، محمد. (1390). «تحلیل خطبه پنجاه و یکم نهج البلاغه بر اساس طبقه بندی سرل از کنشهای گفتاری»، مطالعات اسلامی علوم و قرآن حدیث، سال چهل و سوم، شماره پیاپی 86-3، صص 81-118.
  • کاظمی، فروغ و سپیده جمشیدی. (1395). «نظریه کنشهای گفتاری در فارسی وانگلیسی». تهران: نشر داستان.
  • کاظمی، فروغ و بهناز بیرون راه. (1397). «بازنمایی تاثیر قدرت وادب کلامی بر کاربرد واژه های خطاب در گفتار زنان ومردان از دیدگاه زبان شناسی اجتماعی»، فصلنامه پازند، سال 14، شماره 52-53 .
  • مؤمنی، مریم و حسین سیف‌اللهی. (1387).«زبان وجنسیت»، فصلنامه بازتاب اندیشه، شماره 152،شماره پیاپی 96. صص66-71.
  • مهرگان، شقایق. (1392). توصیف زبان شناختی بازنمایی ادب وراهبردهای ادب ایجابی وسلبی وکنشهای حفظ وتهدید وجهه در آثار سینمایی تهمینه میلانی، پایانامه کارشناسی ارشد زبان شناسی همگانی، دانشکده زبان وادبیات.دانشگاه آزاداسلامی واحد علوم وتحقیقات.
  • مدرسی، یحیی. (1391). «درآمدی برجامعه شناسی زبان». تهران: موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
  • ملکی سروستانی، فرناز و دیگران. (1397)، «بازنمایی اجتماعی کنشهای گفتاری زنان (مورد مطالعه: رمانهای هوشنگ مرادی)»، فصلنامه علمی – پژوهشی زن و جامعه، سال نهم ، شماره نخست.
  • نظری، علی‌اشرف. (1386). «نگرش مدرن به مفهوم قدرت سیاسی»، پژوهش‌نامه حقوق و علوم سیاسی، سال دوم، شماره چهارم.
  • نوذری، حسینعلی. (1385). «نگاهی تحلیلی به روند تحول مفهوم هویت در قالبهای سه گانه هویت سنتی‌، مدرن و پست مدرن»، فصلنامه مطالعات ملی ،26، سال هفتم، شماره 2 ، صص 127-148.